Z Jasnej Góry

O. Robert M. Łukaszuk OSPPE, Rzecznik Prasowy Jasnej Góry

Rok Pauliński

15 stycznia 2008 – 15 stycznia 2009

W 2008 r. przypada 700-lecie oficjalnego zatwierdzenia Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika i nadania mu przez Stolicę Apostolską reguły św. Augustyna. 15 stycznia 2008 r. nastąpiło otwarcie Roku Paulińskiego, poprzedzone wyjątkowo uroczystą Nowenną ku czci św. Pawła Pierwszego Pustelnika. 16 stycznia we wszystkich paulińskich klasztorach został złożony Jubileuszowy Akt Zawierzenia Zakonu Matce Bożej. 20 stycznia odbędzie się zewnętrzna uroczystość ku czci św. Pawła Pierwszego Pustelnika. Rozpocznie się też ogólnozakonna peregrynacja relikwii św. Pawła Pustelnika wraz z ikoną bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia. 15/16 lutego przewidziane jest czuwanie nocne na Jasnej Górze w intencjach Kapituły Generalnej oraz całego Zakonu Paulinów. 26 sierpnia na Jasnej Górze będą miały miejsce centralne obchody Roku Paulińskiego z udziałem Episkopatu Polski. Na 16 -18 października na Jasnej Górze zaplanowano międzynarodowe sympozjum naukowe z udziałem przedstawicieli istniejących w Hiszpanii wspólnot zakonnych pod patronatem św. Pawła Pierwszego Pustelnika oraz delegacji mnichów koptyjskich z klasztoru św. Pawła Pierwszego Pustelnika w Egipcie.
W ramach obchodów Roku Paulińskiego przygotowywana jest w kilku językach wystawa dydaktyczna o paulinach oraz jubileuszowy album. Jasna Góra organizuje również wystawę muzealną „700 lat Zakonu Paulinów”, na której zostaną pokazane najbardziej reprezentatywne eksponaty paulińskiej twórczości artystycznej, piśmiennictwa, muzyki. Na Zamku Królewskim w Warszawie natomiast odbędzie się koncert muzyki paulińskiej.
13 grudnia 2008 r., tj. w sam dzień historycznej rocznicy zatwierdzenia Zakonu Paulinów, we wszystkich kościołach paulińskich zostanie odprawiona Msza św. dziękczynna, połączona z uroczystym „Te Deum”. Zamknięcie Roku Paulińskiego będzie miało miejsce 15 stycznia 2009 r.

Wielkie dzieło na 700-lecie Zakonu Paulinów

Z okazji 700-lecia zatwierdzenia Zakonu Paulinów – Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika do rąk czytelników zostaje oddane dzieło ukazujące początki historii i rozwój Zakonu, stanowiącego – obok Dominikanów i Franciszkanów – jedną z trzech wielkich rodzin zakonnych, które powstały w pierwszych latach XIII wieku. Historia Zakonu Paulinów została opisana w trzech księgach.
„Roczniki Paulińskie. Księga I” – autor o. Andrzej Eggerer, pochodzący z Austrii (urodzony w Grazu). Był świetnym kaznodzieją w Krumlovie na Morawach, profesorem w Lepoglavie, wreszcie przeorem w Olimju w Słowenii. Opracowany przez niego pierwszy tom „Roczników Paulińskich” nosi tytuł „Fragmen panis”. Napisał też dzieło o cudownej figurze Matki Bożej w Remete – Zagrzeb. Zmarł 24 kwietnia 1672 r. na zamku w Lizel, został pochowany w kościele paulińskim w Olimju. Jego dzieło ukazało się drukiem w Wiedniu w 1663 r. Opracował również nekrologi i historię Zakonu od bł. o. Euzebiusza – twórcy życia paulińskiego i pierwszego prowincjała Zakonu – do 1663 r.
„Roczniki Paulińskie. Księga II” – autor o. Mikołaj Benger, Chorwat z pochodzenia (urodził się w Kriżevci). Do Paulinów wstąpił w 1712 r. Studiował najpierw w Lepoglavie w Chorwacji, gdzie znajdowało się Studium Generalne Zakonu, a następnie w Akademii Ołomunieckiej, gdzie uzyskał doktorat z teologii. Po powrocie do kraju wykładał teologię w Lepoglavie oraz pełnił różne funkcje zakonne, m.in. brał udział w sześciu kapitułach generalnych jako delegat prowincji chorwackiej, był sekretarzem generalnym Zakonu (1739-42), doradcą generała (1736-42), prowincjałem Chorwackiej Prowincji (1742-45). W 1745 r. zlecono mu opracowanie oficjum o świętych patronach Zakonu. Popierał rozwój nauki i sam zajmował się nauką. Jedno ze swoich dzieł poświęcił Matce Bożej – „Regina Martyrum, Maria Crisiensis urbis refugium”. „Roczniki Paulińskie. Księga II”, obejmujące lata 1663-1727, są dziełem jego życia. O. Benger napisał także kilka dzieł historycznych, prawniczych i teologicznych.
Dzieło o. Bengera nosi tytuł „Annalium Eremi coenobiticorum Ordinis Fratrum Eremitarum S. Pauli Primi Eremitae”. Opis jednego generalatu stanowi jakby jeden rozdział. Autor publikuje też nekrologi wybitnych paulinów, opisuje nowo powstające placówki i przytacza różne ważne wydarzenia. Omawia przywileje papieskie, opisuje życie w poszczególnych prowincjach i konwentach, wspomina darowizny królów, książąt i innych dobrodziejów Zakonu oraz przebieg kapituł generalnych. Dzieło to ukazało się drukiem w Bratysławie w 1743 r. O. Mikołaj Benger zmarł w Lepoglavie 8 maja 1776 r. i tam został pochowany w grobowcu zakonnym.
„Roczniki Paulińskie. Księga III” – autor o. Marcin Stroska, pochodzący z Węgier – definitor generalny Zakonu Paulinów. Podjął opis wydarzeń w Zakonie Paulinów od 1727 do 1786 r., czyli do chwili kasaty Zakonu z rozkazu cesarza Austro-Węgier. Pozostał po nim liczący 770 stron rękopis w oprawie z brązowej skóry, który znajduje się w archiwum na Jasnej Górze. Rękopis był gotowy do druku już w 1876 r. jako Volumen „III Roczników Paulińskich” i został przekazany ostatniemu sekretarzowi generała – o. Kajetanowi Gyurisowi.
Po skasowaniu Zakonu udało się uchronić rękopis, dzięki czemu nie dostał się do rąk komisarzy wykonujących dekret kasacyjny cesarza. O. Kajetan Gyuris zabrał rękopis z sobą na wyznaczoną mu po kasacie parafię w pobliżu Bratysławy. On też opisał smutną historię kasaty w specjalnym liście. Rękopis został umieszczony w archiwum prowincji na Jasnej Górze. Dzięki temu mógł się zachować.
Dzieło zostanie wydane w całości w dwóch tomach, a trzech Księgach z okazji 700-lecia nadania Zakonowi Paulinów reguły św. Augustyna, a tym samym oficjalnego zatwierdzenia Zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika przez Stolicę Apostolską.
Tłumaczenia Ksiąg dokonał o. Paweł Kosiak OSPPE. Po jego śmierci tłumaczenie Księgi III i uzupełnień dokończył o. dr hab. Dionizy Łukaszuk – profesor teologii dogmatycznej w Seminarium Duchownym Zakonu Paulinów na Skałce w Krakowie.

O. Leon Chałupka OSPPE